Sự khác biệt giữa First to file và First to use

Hiện nay trên thế giới đang sử dụng 2 nguyên tắc nộp đơn khi đăng ký bảo hộ các đối tượng Sở hữu công nghiệp. 2 nguyên tắc đó là nguyên tắc nộp đơn đầu tiên “first to file” và nguyên tắc sử dụng đầu tiên “first to use”. Hiện nay luật Việt Nam đang sử dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên first to file. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ hết được sự khác biệt giữa hai khái niệm này, cũng như không thể phân xử rõ ràng được ranh giới giữa hai nguyên tắc. Vậy, như thế nào là First to use, như thế nào là First to file?

Có thể bạn quan tâm

Nguyên tắc sử dụng đầu tiên First to use

Hệ thống First to use công nhận một thương hiệu là nhãn hiệu mặc dù thương hiệu này chưa được đăng ký thành công. First to use, hay còn được biết đến phổ biến hơn như Nguyên tắc Ưu tiên cho Người Sử dụng Trước có thể được hiểu đơn giản là quyền sở hữu công nghiệp được trao cho người đầu tiên sử dụng nó, chứ không phải người đầu tiên nộp đơn đăng ký.

Image 12

Điều này có nghĩa là khi xem xét hai hay nhiều đơn đăng ký cho cùng một nhãn hiệu hoặc khi một tranh chấp phát sinh trong việc đăng ký nhãn hiệu thì cơ quan đăng ký sẽ thẩm tra thời điểm sử dụng nhãn hiệu của các bên liên quan. Bên nào chứng minh được họ là người sử dụng nhãn hiệu đầu tiên (trước đối thủ của mình) thì sẽ được cấp đăng ký bảo hộ đối với nhãn hiệu đó.

Những hạn chế của hệ thống First to use

Kể từ khi luật về nhãn hiệu được ban hành, Nguyên tắc Ưu tiên cho Người sử dụng Trước (First to use) đã có mặt trong bộ luật và đã có đóng góp rất lớn trong việc phát triển hệ thống luật sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, ngoài các mặt tích cực, hệ thống này cũng đã thể hiện ra rất nhiều hạn chế trong việc thực thi luật, đặc biệt với nền kinh tế liên tục phát triển và đổi mới mỗi giây mỗi phút như Việt Nam.

Việc áp dụng nguyên tắc First to use trong xã hội là hết sức khó khăn bởi cơ quan đăng ký phải đối mặt với nhiều vấn đề hóc búa nổi lên khi cố gắng tìm cách xác định ai là người sử dụng đầu tiên, thời điểm nhãn hiệu được bắt đầu sử dụng là khi nào, có cá nhân/tổ chức nào sử dụng nhãn hiệu giống hoặc tương tự hay chưa, hành vi sử dụng đó có phải là sử dụng nhãn hiệu mang tính thương mại hay không,…

Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên First to file

Thấy được những hạn chế, bất cập của nguyên tắc nộp đơn First to use, nguyên tắc nộp đơn First to file đã được ra đời. First to file, hay còn được biết đến như Nguyên tắc Nộp đơn Đầu tiên có thể hiểu là nhãn hiệu nộp đơn đăng ký hợp lệ đầu tiên (trước đối thủ cạnh tranh của mình) sẽ được bảo hộ. Đơn giản là trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký có đối tượng Sở hữu công nghiệp trùng, tương tự và có khả năng gây nhầm lẫn với nhau thì văn bằng bảo hộ sẽ chỉ được cấp cho đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất trong số tất cả những đơn đăng ký đủ điều kiện để được cấp văn bằng bảo hộ.

Trong trường hợp hi hữu mà có nhiều đơn đăng ký hợp lệ, cùng ngày ưu tiên, cùng ngày nộp đơn cho một nhãn hiệu thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho 01 đơn duy nhất trong số tất cả các đơn đăng ký đó theo thoả thuận hợp tác của tất cả chủ đơn. Nếu các chủ đơn không tìm được một thỏa thuận chung mà mọi người đều đồng ý được thì tất cả các đơn đăng ký đó đều sẽ bị từ chối bảo hộ.

Image 13

Người đầu tiên đăng ký nhãn hiệu hợp lệ sẽ có được tất cả các quyền liên quan đến nhãn hiệu đó, bất kể việc nhãn hiệu đó là do một doanh nghiệp khác tạo ra hoặc sử dụng. Tuy nhiên, ở hầu hết các quốc gia tuân theo hệ thống này, không phải lúc nào người nộp đơn đầu tiên cũng sẽ mặc định trở thành chủ sở hữu không thể chối cãi đối với nhãn hiệu đó.

Những hạn chế của hệ thống First to file

Mặc dù việc sử dụng hệ thống First to file đã khiếu cho nhiều doanh nghiệp cũng như cơ quan kiểm tra ‘dễ thở’ hơn, tuy nhiên hệ thống này cũng để lộ ra nhiều hạn chế, bất cập khiến các cá nhân, tổ chức có thể đầu cơ trục lợi và ‘tống tiền’ các công ty/tập đoàn quốc tế khổng lồ. Chẳng hạn, một số cá nhân có thể thấy được rằng thương hiệu nào đó ở một quốc gia nọ đang cố gắng tiến bước vào sân chơi quốc tế, họ sẽ ‘đăng ký hộ’ nhãn hiệu cho thương hiệu này ở quốc gia của mình. Rồi khi thương hiệu này muốn mở rộng phát triển vào quốc gia của họ, chủ sở hữu thương hiệu đó sẽ phải trả một số tiền cực kì khổng lồ để mua lại được nhãn hiệu người kia đã tốt tính ‘đăng ký hộ’.

Có rất nhiều trường hợp cá nhân trục lợi từ việc đăng ký hộ cho các thương hiệu nổi tiếng. Điển hình nhất phải kể đến vụ tranh chấp nhãn hiệu giữa thương hiệu nổi tiếng quốc tế Starbucks với luật sư Zuykov khi Starbucks đang trên đường mở rộng vào Nga.

Để khắc phục tình trạng các cá nhân, tổ chức trục lợi từ việc đăng ký hộ và hạn chế việc phát triển của các doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung, các quốc gia hiện theo nguyên tắc First to file đã ra các quy định về nghĩa vụ sử dụng nhãn hiệu trong một thời gian nhất định. Nếu nhãn hiệu không được sử dụng trong một khoảng thời gian (ví dụ khoảng 6 tháng) thì tổ chức khác có thể yêu cầu hủy hiệu lực của văn bằng bảo hộ nhằm tạo điều kiện cho chủ sở hữu có thể lấy lại được nhãn hiệu của mình, đồng thời phát huy được hết mục đích thương mại của nhãn hiệu.

Sự khác biệt giữa First to file và First to use không đơn giản như mọi người hay nghĩ

Hầu hết các quốc gia theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên First to file sẽ bảo hộ cho các đơn đăng ký có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn đầu tiên. Tuy nhiên, vẫn có các điều khoản và điều kiện khác cần được xem xét để cấp văn bằng bảo hộ cho một nhãn hiệu. Theo đó, cả 2 nguyên tắc First to use và First to file đều có các điểm mạnh, điểm yếu riêng biệt.

Image 14

Hoa Kỳ là quốc gia theo nguyên tắc First to use nhưng tiêu chí ‘sử dụng trước’ phải đáp ứng được các điều kiện nhất định. Theo Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ, việc sử dụng thương hiệu tại địa phương thường không đủ để đáp ứng tiêu chí sử dụng đầu tiên trong thương mại. Thay vào đó, việc sử dụng phải diễn ra trong môi trường thương mại giữa các tiểu bang.
Định nghĩa về việc ‘sử dụng trong thương mại’ phù hợp sẽ bao gồm các yếu tố như sử dụng trong quảng cáo, doanh thu bán sản phẩm, yêu cầu về khu vực địa lý, cùng với các tiêu chí khác.

Tương lai của việc đăng ký nhãn hiệu

Thay đổi là điều không thể tránh khỏi trong mọi khía cạnh của cuộc sống và việc đăng ký nhãn hiệu cũng không phải là ngoại lệ. Luật pháp, tòa án, luật sư, điều lệ, án lệ, quy trình,… luôn ở trạng thái liên tục thay đổi và phát triển để phù hợp với sự tiến lên của thế giới. Người dân khi đăng ký nhãn hiệu tốt nhất là không nên dựa dẫm vào thông tin chung chung, một chiều có thể đã lỗi thời. Thay vào đó, hãy truy cập vào các trang web chính phủ, cục sở hữu trí tuệ của mỗi quốc gia liên quan để cập nhật thông tin mới nhất, chính xác nhất trước khi quyết định bất kỳ chiến lược nhãn hiệu quốc tế nào.

Xuất phát từ nhiều hạn chế, bất cập trong việc đăng ký nhãn hiệu nên Nguyên tắc Ưu tiên cho Người Sử dụng Trước (First to use) hiện nay gần như chỉ có vai trò trong lịch sử phát triển của luật sở hữu trí tuệ. Vì lí do đó mà ngày nay, hầu hết các quốc gia đều sử dụng nguyên tắc đăng ký đầu tiên First to file.

Trên thực tế, hiện nay cũng không còn quốc gia nào áp dụng riêng rẽ nguyên tắc First to use và First to file nữa. Thay vào đó, các cơ quan sở hữu trí tuệ của mỗi quốc gia sẽ kết hợp cả hai nguyên tắc First to use và First to file trong việc thẩm định tờ khai đăng ký nhãn hiệu. Một ví dụ điển hình của việc vận dụng thành công hình thức này là Hoa Kỳ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *