Hành vi xâm phạm bản quyền tác phẩm nghệ thuật dân gian

Hành vi xâm phạm bản quyền tác phẩm nghệ thuật dân gian là gì? Như được phản ánh trong Quy định mẫu, có hai loại hành vi chủ  yếu mà các hình thức thể hiện dân gian cần được bảo hộ chống lại chúng. Đó là khai thác bất hợp pháp và các hành vi gây tổn hại khác.

Có thể bạn quan tâm

 “Khai thác bất hợp pháp” tác phẩm văn học dân gian được hiểu trong các Quy định mẫu là bất kỳ việc sử dụng nào được thực hiện nhằm mục đích thu lợi, ngoài phạm vi truyền thống hay tập quán và không được sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền hoặc cộng đồng liên quan tới nó. Nghĩa là, việc sử  dụng – kể  cả nhằm mục đích thu lợi – trong phạm vi truyền thống hoặc tập quán thì cũng không phải là đối tượng được phép. Mặt khác, việc sử dụng, kể cả bởi các thành viên của cộng đồng nơi sự thể hiện dân gian được phát triển và duy trì, cũng đòi hỏi phải được đồng ý nếu nó được tiến hành ngoài phạm vi đó và với mục đích thu lợi.

Quy định mẫu không ngăn chặn  được các cộng đồng bản địa sử dụng các di sản văn hóa truyền thống của họ theo các cách truyền thống và tập quán, và phát triển nó thông qua việc mô phỏng không ngừng. Việc giữ cho nghệ thuật truyền thống bình dân sống mãi có mối liên hệ  gần gũi với việc nhân bản, trình tấu hoặc trình diễn, trong một lối trình bày phong phú và có phong cách, các hình thức thể hiện truyền thống trong cộng đồng khởi thủy. Quy định mẫu cho phép bất kỳ thành viên nào trong  cộng đồng của một quốc gia được tự do nhân bản hoặc trình diễn các hình thức thể hiện dân gian của cộng đồng mình trong phạm vi truyền thống và tập quán của họ, bất kể họ làm việc đó nhằm hoặc không nhằm mục đích thu lợi, thậm chí được thực hiện bằng phương tiện công nghệ hiện đại nếu công nghệ đó được cộng đồng chấp nhận như một trong các phương tiện dẫn tới sự phát triển của nền văn hóa dân gian sống động của họ.

Tuy nhiên, bên cạnh việc quy định những hành vi nào bị coi là sự xâm phạm tới việc bảo hộ tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian, Quy định mẫu cũng đã đưa ra bốn trường hợp đặc biệt không cần xin phép, kể cả khi việc khai thác hình thức thể hiện dân gian được thực hiện để lấy tiền và ngoài phạm vi truyền thống hay tập quán. Các trường hợp đặc biệt này không bị coi là hành vi xâm phạm việc bảo hộ, việc quy định này làm cho Quy định mẫu trở lên thực sự là một thiết chế mềm dẻo. Các trường hợp này gồm có:

+ Sử dụng hoặc khai thác nhằm mục đích giáo dục như sử dụng trong mục đích giảng dạy, các bài giảng của giáo viên trên lớp, các bài tập thuyết trình của sinh viên.

+ Sử dụng “bằng cách minh họa” trong bất kỳ tác phẩm gốc nào của một tác giả, với điều kiện việc sử dụng đó thích hợp với thực tiễn hợp lý như được hiểu ở quốc gia liên quan. Ví dụ như một tác phẩm bình giảng một bài ca dao hoặc một bài thơ có thể sử dụng tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian để minh họa cho bài viết đó.

+ Khi hình thức thể hiện dân gian được “vay mượn” để sáng tạo nên tác phẩm gốc của một tác giả. Ngoại lệ quan trọng này phục vụ mục đích cho phép phát triển tự do khả năng sáng tạo cá nhân lấy cảm hứng từ dân gian. Một bài hát được tạo nên dựa trên cẳm hứng từ một bài ca dao hay một bộ phim cũng được hình thành dựa trên một câu chuyện cổ tích, truyện ngụ ngôn,..

+ “Sử  dụng ngẫu nhiên”, đặc biệt bao gồm việc sử  dụng để làm báo cáo về các sự kiện hiện tại và sử dụng các hình ảnh nơi hình thức thể hiện dân gian được đặt cố định tại một địa điểm công cộng. 

Các hành vi xâm phạm khác, có hại cho các lợi ích liên quan tới việc sử dụng các tác phẩm văn học dân gian, bao gồm bốn dạng hành vi và là các hành vi chịu các chế tài hình sự . Mục 5 yêu cầu  trong tất cả các xuất bản phẩm dạng in và bất kỳ sự truyền bá nào tới công chúng đối với bất kỳ tác phẩm văn học dân gian nào thì nguồn của nó phải được chỉ rõ một cách thích hợp, cộng đồng hoặc địa điểm địa lý nơi phát sinh hình thức thể hiện dân gian được sử dụng. Mục 6 quy định, việc không tuân thủ yêu cầu chỉ dẫn về nguồn sẽ bị phạt. Việc sử dụng không xin phép đối với các tác phẩm văn học dân gian khi việc xin phép là bắt buộc cũng cấu thành hành vi xâm phạm. Điều này được hiểu là, nếu việc sử  dụng vượt quá giới hạn hoặc trái với các  điều kiện  đã  được cấp phép thì cũng  được coi là  hành vi xâm phạm về  sử  dụng trái phép. Việc lừa gạt công chúng bằng cách tạo ra ấn tượng rằng một vật nào đó là hình thức thể hiện dân gian của một cộng đồng mà trên thực tế không phải vậy, thì cũng sẽ bị phạt.  Việc sử dụng nhằm mục đích công làm méo mó tác phẩm văn học dân gian, với bất kỳ cách thức trực tiếp hay gián tiếp nào “gây tổn hại tới các lợi ích văn hoá của cộng đồng liên quan”, đều là hành vi xâm phạm. Khái niệm “làm méo mó” bao gồm bất kỳ hành động nào làm sai lệch, cắt xén hoặc làm giảm giá trị  của hình thức thể hiện dân gian được công bố, nhân bản, phân phối, trình diễn hoặc truyền bá bằng cách nào đó khác tới công chúng bởi người vi phạm. Tất cả  bốn loại hành vi xâm phạm này phải với điều kiện là đó hành động cố ý. Tuy nhiên, liên quan tới việc không tuân thủ yêu cầu về chỉ dẫn nguồn và yêu cầu xin phép sử dụng tác phẩm văn học dân gian , Quy định mẫu cũng cho phép xử phạt các hành vi được thực hiện do vô ý. Điều này cũng tính đến bản chất của hành vi vi phạm liên quan và các khó khăn trong việc chứng minh sự cố ý trong các trường hợp bỏ sót.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *