Tên doanh nghiệp và Nhãn hiệu

Hiện nay, trên phạm vi  toàn quốc đang có rất nhiều tên doanh nghiệp  trùng và gây nhầm lẫn với những nhãn hiệu đã được đăng ký tại Cục sở hữu trí tuệ và đã được cấp bằng bảo hộ nhãn hiệu. Câu hỏi được đặt ra ở đây liệu một chủ thể sở hữu nhãn hiệu có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền buộc những doanh nghiệp có tên trùng với nhãn hiệu của mình thay đổi tên doanh nghiệp của họ. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn câu trả lời cho câu hỏi này.

Có thể bạn quan tâm

Theo Điều 38 Luật Doanh nghiệp 2014 thì cấu tạo của tên doanh nghiệp gồm 2 phần Loại hình doanh nghiệp  và tên riêng. Trên cơ sở này mà các doanh nghiệp đã đặt tên cho doanh nghiệp của mình để tránh vi phạm Điều 42 Luật doanh nghiệp quy định về tên doanh nghiệp trùng và gây nhầm lẫn với tên doanh nghiệp khác đã đăng ký trước đó. Qua đó, pháp luật về doanh nghiệp quy định rằng tên trùng và tên gây nhầm lẫn sẽ bao gồm những vấn đề sau:

  1. Tên trùng là tên tiếng Việt của doanh nghiệp đề nghị đăng ký được viết hoàn toàn giống với tên tiếng Việt của doanh nghiệp đã đăng ký.
  2. Các trường hợp sau đây được coi là tên gây nhầm lẫn với tên của doanh nghiệp đã đăng ký:
    • a) Tên tiếng Việt của doanh nghiệp đề nghị đăng ký được đọc giống như tên doanh nghiệp đã đăng ký;
    • b) Tên viết tắt của doanh nghiệp đề nghị đăng ký trùng với tên viết tắt của doanh nghiệp đã đăng ký;
    • c) Tên bằng tiếng nước ngoài của doanh nghiệp đề nghị đăng ký trùng với tên bằng tiếng nước ngoài của doanh nghiệp đã đăng ký;
    • d) Tên riêng của doanh nghiệp đề nghị đăng ký chỉ khác với tên riêng của doanh nghiệp cùng loại đã đăng ký bởi một số tự nhiên, số thứ tự hoặc các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt và các chữ cái F, J, Z, W ngay sau tên riêng của doanh nghiệp đó;
    • đ) Tên riêng của doanh nghiệp đề nghị đăng ký chỉ khác với tên riêng của doanh nghiệp cùng loại đã đăng ký bởi ký hiệu “&”, “.”, “+”, “-”, “_”;
    • e) Tên riêng của doanh nghiệp đề nghị đăng ký chỉ khác với tên riêng của doanh nghiệp cùng loại đã đăng ký bởi từ “tân” ngay trước hoặc “mới” ngay sau hoặc trước tên riêng của doanh nghiệp đã đăng ký;
    • g) Tên riêng của doanh nghiệp đề nghị đăng ký chỉ khác với tên riêng của doanh nghiệp cùng loại đã đăng ký bởi từ “miền Bắc”, “miền Nam”, “miền Trung”, “miền Tây”, “miền Đông” hoặc từ có ý nghĩa tương tự.
  3. Các trường hợp quy định tại các điểm d, đ, e và g của khoản này không áp dụng đối với trường hợp công ty con của công ty đã đăng ký.”

Bên cạnh đó, ngoài việc tránh gây nhầm lẫn với các tên doanh nghiệp khác, điều 19 của Nghị định số 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp quy định rằng quy định rằng “Không được sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý của tổ chức, cá nhân đã được bảo hộ để cấu thành tên riêng của doanh nghiệp, trừ trường hợp được sự chấp thuận của chủ sở hữu tên thương mại, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đó.” Như vậy, ngoại trừ việc chấp thuận của chủ sở hữu nhãn hiệu tổ chức, cá nhân không được sử dụng vào tên riêng doanh nghiệp của họ. Có thể lấy một ví dụ như sau:  một công ty A đăng ký nhãn hiệu HATANA cho sản phẩm quần áo thì cá nhân tổ chức không được sử dụng HATANA làm cấu thành tên riêng của tên doanh nghiệp của họ như Công ty Cổ phần HATANA cho ngành nghề sản xuất quần áo.

tên doanh nghiệp và nhãn hiệu

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu mọi tên doanh nghiệp sử dụng nhãn hiệu để cầu thành tên riêng của tên doanh nghiệp đều bị xử lý vi phạm. Xét trên định nghĩa của nhãn hiệu theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ: “nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau”. Chính vì vậy, một trong những yếu tố để xét xem cho việc xâm phạm nhãn hiệu là các chủ thể phải có cùng hàng hóa, dịch vụ và các ngành nghề trùng hoặc liên quan. Trên cơ sở, có thể thấy rằng những cá nhân, tổ chức sẽ không được đăng ký tên doanh nghiệp khi rơi vào tất cả những điều kiện sau

  • Sử dụng nhãn hiệu là thành phần cấu thành chính của tên riêng.
  • Ngành nghề kinh doanh trùng hoặc tương tự với hàng hóa dịch vụ của nhãn hiệu

 Tuy nhiên với việc tên doanh nghiệp và nhãn hiệu là hai chủ thể thuộc sự điều chỉnh của hai pháp luật khác nhau cũng gây rất nhiều khó khăn cho tòa án xử lý những vụ việc liên quan đến hai đối tượng này.

Một bất cập khác có thể đề cập đó là có một doanh nghiệp có tên là công ty TNHH Kỹ thuật HATANA và công ty Cổ phần Công nghiệp và Thương Mại HATANA có cùng ngành nghề kinh doanh hoàn toàn có thể được đăng ký và sử dụng đồng thời với nhau. Tuy nhiên, một công ty đã đăng ký nhãn hiệu HATANA trên Cục Sở hữu trí tuệ trước và câu hỏi đặt ra là liệu công ty này có thể yêu cầu công ty kia thay đổi tên của mình. Trên thực tế, việc này là không, bởi vì tên doanh nghiệp bên kia được đăng ký đúng quy định pháp luật và đã được cơ quan có thẩm quyển công nhận cho nên  yêu cầu của công ty có nhãn hiệu sẽ không được chấp nhận.

Bên cạnh đó, luật sở hữu trí tuệ có quy định nhãn hiệu sẽ chấm dứt hiệu lực khi không sử dụng trong quá 5 năm, lúc đó chủ thể khác có thể đăng ký nhãn hiệu này. Tuy nhiên, liệu điều đó có đúng với tên doanh nghiệp?

Từ những phân tích tích trên có thể thấy, việc xử lý vi phạm đối với việc tên doanh nghiệp gây nhầm lẫn với nhãn hiệu còn rất nhiều vấn đề bất cập và khó khăn do sự chồng chéo của pháp luật. Quá trình hội nhập được diễn ra mạnh mẽ và hy vong trong thời gian tới các quy định pháp luật sẽ thống nhất và tạo ra cơ chế hoàn chỉnh để giải quyết các vấn đề này giúp bảo vệ lợi ích của các chủ thể có quyền.