Đăng ký kiểu dáng công nghiệp: 6 điều cần lưu tâm

Kiểu dáng công nghiệp là một loại tài sản trí tuệ, được bảo vệ bởi Luật Sở Hữu Trí Tuệ Việt Nam. Mỗi kiểu dáng là kết quả của sự sáng tạo và là tài sản quan trọng đối với doanh nghiệp, chủ sở hữu. Tuy nhiên cần phả đăng ký kiểu dáng công nghiệp thì mới có thể được bảo hộ. Vậy khi đăng ký kiểu dáng công nghiệp cần lưu ý những gì?

Có thể bạn quan tâm

Khái niệm kiểu dáng công nghiệp?

Theo khái niệm trong Luật Sở Hữu Trí Tuệ, Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này.

Sản phẩm được hiểu là đồ vật, dụng cụ, thiết bị, phương tiện, hoặc bộ phận dùng để lắp ráp, hợp thành các sản phẩm đó, được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp, có kết cấu và chức năng rõ ràng, được lưu thông độc lập. (Theo cục sở hữu trí tuệ)

Đăng ký kiểu dáng công nghiệp: Những điều cần lưu tâm
Các hình vỏ chai khác nhau có thể là các kiểu dáng được đăng ký khác nhau.

Điều kiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Để một kiểu dáng công nghiệp có thể được bảo hộ, một kiểu dáng công nghiệp cần có những yếu tố sau:

  • Có tính mới: Tính mới được hiểu là những đặc điểm độc đáo, mới lạ, có khác việt đáng kể với những kiểu dáng công nghiệp đã được bộc lộ bằng hình thức sử dụng. Nhiều chủ sở hữu không để ý, thường đăng ký kiểu dáng sau khi đã sử dụng. Như vậy kiểu dáng sẽ bị coi là mất tính mới do đã được bộc lộ bằng hình thức sử dụng rồi. Do đó, để kiểu dáng được bảo hộ, chủ sở hữu nên đăng ký kiểu dáng công nghiệp trước khi đưa vào sử dụng.
  • Có tính sáng tạo: Kiểu dáng được coi là tính sáng tạo khi kiểu dáng đó không thể được tạo ra một cách dễ dàng bằng những người có trình độ trung bình trong lĩnh vực tương ứng. Trình độ sáng tạo của kiểu dáng cũng phải căn cứ vào các kiểu dáng đã được đăng ký để tìm ra điểm mới, điểm độc đáo khác biệt.
  • Có khả năng áp dụng công nghiệp: Khả năng áp dụng công nghiệp ám chỉ kiểu dáng công nghiệp đó có thể dùng làm mẫu cho việc chế tạo hàng loạt, chế tạo theo dây chuyền sản xuất số lượng lớn,…

Giả sử có nhiều kiểu dáng có dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhau, không quá khác biệt, thì văn bằng bảo hộ sẽ ưu tiên cho kiểu dáng trong đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất. Chính vì vậy mà việc nộp đơn sớm là một lợi thế vô cùng quan trọng mà các doanh nghiệp cần cân nhắc.

Tuy nhiên, không phải tất cả kiểu dáng công nghiệp đề có thể được cấp văn bằng khi đủ 3 yếu tố nói trên.

Các trường hợp không được bảo hộ với danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp

Các trường hợp sau đây sẽ không được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp ngay cả khi nó đáp ứng những điều kiện bảo hộ:

  • Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm bắt buộc phải có;
  • Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp;
  • Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm.
  • Đối tượng trái với đạo đức xã hội, trật tự công cộng, có hại cho quốc phòng, an ninh.

Ai là người có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp?

Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp
Ai là người có quyền đăng ký?

Theo quy định của luật Sở Hữu Trí Tuệ Việt Nam 2005 thì những người sau đây có quyền nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp:

  • Tác giả (người hoặc những người trực tiếp tạo ra kiểu dáng công nghiệp bằng chính công sức của mình) nếu tác giả tự đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất của mình để tạo ra kiểu dáng công nghiệp; hoặc tổ chức, cá nhân giao việc, cung cấp  kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả hoặc ký hợp đồng thuê việc với tác giả và không có thoả thuận khác trong hợp đồng này.
  • Người có quyền nộp đơn yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp có thể chuyển giao quyền nộp đơn cho tổ chức, cá nhân khác, kể cả đơn đã nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ để đăng ký (Điều 86 Luật SHTT).
  • Trường hợp có sự đầu tư kinh phí của nhà nước thì quyền đăng ký của nhà nước đối với việc tạo ra kiểu dáng công nghiệp tương ứng như đối với sáng chế (Điều 9 Nghị định 103/2006/Nđ-CP).

Hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Đối với bộ hồ sơ đăng ký kiểu dáng, cần chuẩn bị ít nhất các tài liệu sau đây:

  • Tờ khai đăng ký kiểu dáng công nghiệp (theo mẫu)
  • Bộ ảnh chụp hoặc bộ bản vẽ kiểu dáng công nghiệp (05 bộ);
  • Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp;

Ngoài ra cũng cần phải để ý những yêu cầu sau đối với một đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp:

  • Mỗi đơn chỉ được yêu cầu cấp một văn bằng bảo hộ;
  • Mọi tài liệu của đơn đều phải được làm bằng tiếng Việt. Đối với các tài liệu được làm bằng ngôn ngữ khác thì phải được dịch ra tiếng Việt;
  • Mọi tài liệu của đơn đều phải được trình bày theo chiều dọc (riêng hình vẽ, sơ đồ và bảng biểu có thể được trình bày theo chiều ngang) trên một mặt giấy khổ A4 (210mm x 297mm), trong đó có chừa lề theo bốn phía, mỗi lề rộng 20mm, trừ các tài liệu bổ trợ mà nguồn gốc tài liệu đó không nhằm để đưa vào đơn;
  • Đối với tài liệu cần lập theo mẫu thì bắt buộc phải sử dụng các mẫu đó và điền đầy đủ các thông tin theo yêu cầu vào những chỗ thích hợp;
  • Mỗi loại tài liệu nếu bao gồm nhiều trang thì mỗi trang phải ghi số thứ tự trang đó bằng chữ số Ả-rập;
  • Tài liệu phải được đánh máy hoặc in bằng loại mực khó phai mờ,một cách rõ ràng, sạch sẽ, không tẩy xoá, không sửa chữa; trường hợp phát hiện có sai sót không đáng kể thuộc về lỗi chính tả trong tài liệu đã nộp cho Cục Sở hữu trí tuệ thì người nộp đơn có thể sửa chữa các lỗi đó, nhưng tại chỗ bị sửa chữa phải có chữ ký xác nhận (và đóng dấu, nếu có) của người nộp đơn;
  • Thuật ngữ dùng trong đơn phải là thuật ngữ phổ thông (không dùng tiếng địa phương, từ hiếm, từ tự tạo). Ký hiệu, đơn vị đo lường, phông chữ điện tử, quy tắc chính tả dùng trong đơn phải theo tiêu chuẩn Việt Nam;
  • Đơn có thể kèm theo tài liệu bổ trợ là vật mang dữ liệu điện tử của một phần hoặc toàn bộ nội dung tài liệu đơn.

Thủ tục nộp đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam

Bước 1: Chuẩn bị kiểu dáng công nghiệp và phân loại

Doanh nghiệp khi đã có kiểu dáng công nghiệp muốn đăng ký, cần phải chú ý về phân loại kiểu dáng công nghiệp theo phân loại quốc tế. Trong trường hợp doanh nghiệp không phân loại, Cục sở hữu trí tuệ sẽ tiến hành phân loại và doanh nghiệp cần nộp phí phân loại của Cục sở hữu trí tuệ.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần phải để ý về yêu cầu của bộ ảnh chụp và bộ mô tả cho kiểu dáng công nghiệp. Kiểu dáng công nghiệp muốn được bảo hộ cho phương án nào thì cũng cần bộ ảnh tương ứng cho phương án đó.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm đối với việc đăng ký kiểu dáng công nghiệp, doanh nghiệp nên liên hệ với một bên thứ ba để được tư vấn và giải đáp thắc mắc.

Bước 2: Tra cứu kiểu dáng công nghiêp

Như đã đề cập, các kiểu dáng nếu trùng, tương tự, hoặc không quá khác biệt với kiểu dáng đã đăng ký, kiểu dáng của công nghiệp sẽ không được cấp văn bằng. Vì vậy, việc tra cứu tuy không bắt buộc nhưng cũng sẽ giúp cho doanh nghiệp nắm rõ hơn về khả năng được đăng ký đối với kiểu dáng của mình.

Lưu ý: Tra cứu kiểu dáng công nghiệp không đảm bảo việc đăng ký sẽ thành công 100%

Bước 3: Nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Sau khi đã chuẩn bị bộ hồ sơ theo yêu cầu như trên, doanh nghiệp có thể tiến hành nộp lên Cục sở hữu trí tuệ trực tiếp hoặc thông qua bên thứ 3.

Lưu ý:

  • Khi nộp qua bên thứ 3, doanh nghiệp cần cung cấp giấy ủy quyền cho bên đó, hạn muộn nhất là một tháng tính từ ngày nộp đơn lên Cục sở hữu trí tuệ.
  • Một số tài liệu khác có thể nộp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày nộp đơn là: Bản tiếng Việt của bản mô tả kiểu dáng công nghiệp, nếu trong đơn đã có bản tiếng Anh/Pháp/Nga của tài liệu đó; Chứng từ nộp phí nộp đơn và phí công bố đơn.

Bước 4: Cục sở hữu trí tuệ thẩm định và công bố đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Bước này thường được gọi là thời gian thẩm định hình thức của đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp. Thời gian thường giao động từ 1 tháng cho tới 3 tháng, 6 tháng, phụ thuộc vào việc tài liệu đã đủ hoặc chính xác hay chưa.

Giai đoạn này, Cục sở hữu trí tuệ sẽ xem xét đơn có đủ điều kiện về hình thức, ảnh, chủ sở hữu đơn, quyền nộp đơn, phân loại,… Nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp của doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ra Thông báo không chấp nhận đơn và đề nghị doanh nghiệp sửa đổi. Doanh nghiệp tiến hành sửa đổi theo yêu cầu và nộp công văn sửa đổi cho Cục Sở hữu trí tuệ. Nếu đơn đăng ký của doanh nghiệp đáp ứng điều kiện, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ Thông báo chấp nhận đơn hợp lệ và cho đăng công bố đơn.

2 tháng sau khi có Thông báo chấp nhận đơn hợp lệ, Cục sở hữu trí tuệ sẽ Công bố đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp (Công báo A).

Bước 5: Thẩm định nội dung đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Sau khi thông báo đơn hợp lệ, Cục sẽ tiến hành thẩm định nội dung đơn trong vòng từ 9-12 tháng. Cục Sở hữu trí tuệ xem xét các điều kiện đăng ký kiểu dáng công nghiệp từ đó đánh giá khả năng cấp văn bằng cho kiểu dáng công nghiệp cho chủ đơn đăng ký. Nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp đáp ứng đủ điều kiện thì Cục Sở hữu trí tuệ ra Thông báo dự định cấp văn bằng cho kiểu dáng công nghiệp đã đăng ký.

Nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện, Cục Sở hữu trí tuệ ra Thông báo không cấp văn bằng cho kiểu dáng công nghiệp mà doanh nghiệp đăng ký. Trong trường hợp này, chủ đơn có thể xem xét và gửi công văn trả lời, khiếu nại quyết định của Cục Sở hữu trí tuệ, đồng thời đưa ra các căn cứ để cấp văn bằng bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho kiểu dáng công nghiệp của doanh nghiệp.

Bước 6: Cấp văn bằng bảo hộ

Sau khi có quyết định cấp văn bằng, chủ đơn hoặc đại diện của chủ đơn Trong nộp lệ phí vấp văn bằng và nhận giấy chứng nhận đăng ký kiểu dáng công nghiệp. Văn bằng sẽ được cấp trong vòng 2-3 tháng từ ngày nộp lệ phí.

Thời hạn bảo hộ đối với kiểu dáng công nghiệp

Tại Việt Nam kiểu dáng công nghiệp đươc bảo hộ trong vòng 05 năm kể từ ngày nộp đơn. Và được gia hạn tối đa 02 lần. Theo đó tối đa một kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ sẽ được độc quyền trong vòng 15 năm (nếu gia hạn liên tiếp khi hết hạn). Sau đó kiểu dáng công nghiệp sẽ hết độc quyền và người khác có quyền sử dụng không cần sự đồng ý của chủ sở hữu.

Trên đây là những điều cần phải lưu tâm đối với việc đăng ký bảo hộ cho kiểu dáng công nghiệp.

Liên hệ Luật sư Sở hữu trí tuệ để được đăng ký nhãn hiệu

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *